play_arrow

keyboard_arrow_right

Listeners:

Top listeners:

skip_previous skip_next
00:00 00:00
playlist_play chevron_left
volume_up
  • cover play_arrow

    LIVE CLUB FM SHQIPËRI

  • cover play_arrow

    LIVE CLUB FM KOSOVË KOSOVË

  • cover play_arrow

    LIVE RADIO SHQIP DËGJO SHQIP

  • cover play_arrow

    LIVE SHQIP POPULLORE Vëtëm Këngë Popullore

  • cover play_arrow

    LIVE CLUB BAR

  • cover play_arrow

    LIVE CLUB BAR BIT

Art & Kulturë

Historia pas pikturës së Van Gogh: Nga persekutimi nazist te beteja e gjatë e trashëgimtarëve për drejtësi

today20/11/2026

Background
share close

Pas një prej veprave të njohura të Vincent van Gogh fshihet një histori që shkon përtej artit dhe vlerës së saj në treg. Bëhet fjalë për pikturën “Pemët e gështenjës në lulëzim”, e cila mbart një të kaluar të lidhur me persekutimin e familjeve hebraike gjatë regjimit nazist dhe një mosmarrëveshje të gjatë për rrethanat në të cilat ajo u shit.

Vepra, e realizuar në vitin 1890 në Auvers-sur-Oise të Francës, ku Van Gogh kaloi muajt e fundit të jetës, u bë së fundmi objekt i një marrëveshjeje mes pronarëve të saj të fundit dhe trashëgimtarëve të familjes Fischer. Këta të fundit pretendonin se familja e tyre ishte detyruar të hiqte dorë nga piktura në vitet e regjimit nazist, për shkak të presionit dhe vështirësive financiare që përjetonte komuniteti hebre në atë periudhë.

Për pasardhësit e Fischerit, kjo shitje nuk përfaqësonte një vendim të zakonshëm tregtar. Ata kanë argumentuar se familja u detyrua të ndahej nga vepra për shkak të humbjeve ekonomike dhe rrethanave të krijuara nga regjimi nazist.

Mosmarrëveshja mes dy familjeve mbeti e hapur për një kohë të gjatë, deri në prag të ankandit të fundit. Një ditë përpara shitjes, Sotheby’s njoftoi se ishte arritur një marrëveshje mes familjes Blaquier-Arrieta dhe të gjithë trashëgimtarëve ligjorë të Hedwig dhe Samuel Fischer, duke i dhënë fund konfliktit mbi historinë e pronësisë së veprës.

Pas ankandit, Gunnar Schnabel deklaroi për The New York Times se familja shpreson që vëmendja e madhe që mori ky rast dhe mënyra e zgjidhjes së tij të shërbejnë si një nxitje për familjet e tjera që u përballën me persekutimin nazist.

Ai bëri të ditur gjithashtu se, pavarësisht rezultatit financiar të ankandit, atmosfera në sallë nuk ishte festive. Siç u shpreh ai, nuk ishte një situatë për të festuar me shampanjë.

Edhe trashëgimtarët e familjes Fischer reaguan përmes një deklarate, ku falënderuan palët për mirëbesimin, negociatat e drejta dhe bashkëpunimin që mundësuan arritjen e marrëveshjes.

Sipas tyre, kjo zgjidhje përfaqëson një njohje të vuajtjeve që familja Fischer përjetoi gjatë periudhës naziste. Ata theksuan gjithashtu rëndësinë e nderimit të kujtimit të Gisela Berman Fischer dhe përpjekjeve të saj shumëvjeçare për të siguruar drejtësi për familjen.

Ndërkohë, vetë piktura ka një histori artistike të veçantë. Van Gogh e realizoi atë në maj të vitit 1890, pak kohë pasi ishte larguar nga një spital psikiatrik. Në të paraqiten pemë gështenjash në lulëzim, tri gra me fustane shumëngjyrëshe dhe një burrë me kapelë kashte. Vetëm dy muaj pas përfundimit të saj, artisti i dha fund jetës në moshën 37-vjeçare.

Shitja e fundit e veprës për 190.4 milionë dollarë e riktheu atë në vëmendjen ndërkombëtare, por historia e saj dëshmon se vlera e një vepre arti nuk përcaktohet vetëm nga emri i artistit apo çmimi që arrin në ankand. Në këtë rast, ajo mbart edhe kujtesën e një familjeje të prekur nga persekutimi dhe një përpjekje disa dekadëshe për të njohur padrejtësinë e së kaluarës.

Written by: Sasha Ndreka

Post comments (0)

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *