Rusia nostalgji për epokën sovjetike? Mbyllet Muzeu i Gulagut, hapet Muzeu i Luftës së Dytë Botërore

Në Moskë, një nga institucionet më të rëndësishme për kujtesën historike të represionit sovjetik, Muzeu i Historisë së Gulagut, është mbyllur dhe pritet të rihapet me një identitet krejtësisht të ri.

Ky muze, i cili dokumentonte kampet e punës së detyruar dhe vuajtjet e miliona viktimave gjatë regjimit të Joseph Stalinit, do të zëvendësohet nga një institucion i ri i quajtur “Muzeu i Kujtesës”, i fokusuar në atë që autoritetet ruse e cilësojnë si “gjenocidi i popullit sovjetik” gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Analistë dhe studiues, përfshirë Aleksandr Baunov, theksojnë se ky transformim synon të eliminojë reflektimin kritik mbi të kaluarën dhe të zëvendësojë kujtesën e represionit me një narrativë patriotike dhe mobilizuese. Sipas tyre, muzeu i vjetër ishte një nga të paktët institucione në Rusi që nxiste vetëkritikën dhe ndërgjegjësimin për krimet e regjimit sovjetik.

Ndërkohë, organizata historike Memorial, e cila dokumentonte krimet staliniste dhe ishte vlerësuar me Çmimin Nobel për Paqe, është shpallur “ekstremiste” dhe është shpërbërë nga autoritetet. Monumentet për viktimat e terrorit janë shkatërruar, ndërsa simbolet e epokës staliniste po rikthehen në hapësirat publike.

Në Volgograd, pranë kompleksit memorial Mamayev Kurgan, po ndërtohet një muze i ri kushtuar “Operacionit Ushtarak Special”, termi që përdor Rusia për luftën në Ukrainë. Ky projekt ka shkaktuar reagime të forta në opinionin publik, pasi konsiderohet si një përpjekje për të barazuar luftën aktuale me rezistencën sovjetike kundër nazizmit.

Figura të rëndësishme historike si Aleksandr Solzhenitsyn, autor i veprës së njohur Arkipelagu i Gulagut, po margjinalizohen gjithashtu. Monumenti i tij në Vladivostok pritet të zhvendoset nga qendra e qytetit në periferi, me arsyetimin se “nuk përputhet me tematikën e zonës”.

Këto zhvillime tregojnë një tendencë të qartë të autoriteteve ruse për të riformësuar kujtesën historike në funksion të politikave aktuale. Ndërsa shteti promovon një narrativë të lavdisë dhe viktimizimit, zërat kritikë paralajmërojnë për zhdukjen e së vërtetës historike dhe rrezikun e përsëritjes së gabimeve të së kaluarës.