SHBA-të shënojnë rritje të papritur të punësimit në shtator

Shtetet e Bashkuara kanë surprizuar tregjet me një rigjallërim të papritur të punësimit gjatë muajit shtator, duke sinjalizuar se ekonomia amerikane, me gjithë turbulencat politike dhe presionet mbi bizneset, vazhdon të lëvizë përpara, edhe nëse jo me ritmin e dikurshëm.

Sipas të dhënave të publikuara nga Departamenti i Punës, ekonomia shtoi 119 mijë vende pune, shumë më tepër sesa pritjet e analistëve. Megjithatë, papunësia u rrit lehtë nga 4.3% në 4.4%, një kombinim që tregon një treg pune më kompleks se sa sugjerojnë titujt.

Edhe pse shtatori solli rritje, ritmi i përgjithshëm i punësimit ka mbetur i zbehtë që nga prilli, duke rritur presionin mbi Fed-in për të marrë masa lehtësuese. Megjithatë, zyrtarët e bankës qendrore mbeten të ndarë, veçanërisht pasi inflacioni u ngjit në 3%, mbi objektivin 2%.

Një treg pune nën sfida të reja

Debati ekonomik tashmë përplaset me çështje më afatgjata.

– Si po ndikon inteligjenca artificiale në kërkesën për punonjës?

– Si po ndryshon furnizimi me fuqi punëtore pas kufizimeve të imigracionit?

– Si po shtrydhen bizneset nga shpenzimet më të ulëta qeveritare, tarifat e reja dhe konsumatorët e pasigurt?

Mes gjithë kësaj, numri i personave të papunë për më shumë se gjashtë muaj është rritur ndjeshëm këtë vit, edhe pse në shtator pati një rënie të vogël.

Ajo që bie në sy është se sfidat kanë goditur edhe punonjësit me arsim të lartë. Papunësia për këtë grup arriti në 2.8%, krahasuar me 2.3% një vit më parë.

Prerje vende pune dhe pasiguri

Një raport i firmës Challenger, Gray & Christmas tregoi se shkurtimet e vendeve të punës në tetor arritën nivelin më të lartë për atë muaj që nga viti 2003, me kompani të mëdha si Amazon, Target dhe UPS që njoftuan ulje të stafit.

Këto lëvizje ushqejnë frikën se tregu “low-hire, low-fire” po përparon.

Megjithatë, mbyllja e qeverisë ka turbulluar panoramën ekonomike, duke kufizuar të dhënat e reja.

Ndërkohë, rishikimet e muajve të kaluar tregojnë një tablo më të dobët: SHBA-të shtuan vetëm 72 mijë vende pune në korrik, ndërsa në gusht humbën 4 mijë.

Fed-i në “mjegull”

Pa të dhëna të plota dhe me sinjale kontradiktore, analistët presin që Rezerva Federale të ecë me kujdes.

Në horizont shfaqen sfida të tjera: kompanitë e mëdha të ushqimit të shpejtë kanë paralajmëruar se familjet me të ardhura të ulëta po frenojnë shpenzimet, ndërsa bursat amerikane kanë nisur tkurrjen, mes dyshimeve për fitimet e ardhshme nga investimet gjigante në IA.

Në dy muajt e fundit, Fed-i ka ulur normën bazë të interesit dy herë, në 3.75% – 4%, nivelin më të ulët në tre vjet. Por kreu i Fed-it, Jerome Powell, ka sinjalizuar se një ulje tjetër në dhjetor është larg së qeni e sigurt.

Raporti i radhës për tregun e punës do të dalë në mesin e dhjetorit, duke lënë një boshllëk të pazakontë në të dhënat për muajin tetor dhe duke i lënë politikëbërësit, edhe një herë, me shumë pikëpyetje.