Estonia jep 70 milionë euro për municione në Kiev, ministri jep dorëheqjen

Një kontratë me vlerë dhjetëra milionë euro për furnizimin me municione të Ukrainës ka shkaktuar një përplasje të fortë në Estoni dhe ka çuar në dorëheqjen e ministrit të Mbrojtjes, Hanno Pevkur. Në qendër të çështjes është një kompani e regjistruar në Itali dhe nën kontrollin e një grupi indian.

Sipas agjencisë ANSA, bazuar në raportimet e mediave estoneze dhe të konfirmuar nga transmetuesi publik ERR, bëhet fjalë për kompaninë italiane Datasel Srl, e kontrolluar nga kompania indiane Neco Defence Munitions.

Kontrata e parë, e nënshkruar në gusht 2024, u shoqërua me një pagesë paraprake prej 15 milionë eurosh. Dy muaj më vonë u dha një tjetër paradhënie prej 10 milionë eurosh. Në fund të vitit, pas nënshkrimit të kontratave të tjera, pagesat paraprake arritën në rreth 70 milionë euro.

Datasel e kundërshton këtë version dhe thotë se është “viktimë” e mosmarrëveshjes. Kompania pretendon se ka dorëzuar dhe faturuar materiale me vlerë 58 milionë euro, kundrejt 59 milionë eurove të marra paraprakisht, dhe se gjatë kontrolleve nuk janë konstatuar probleme me cilësinë.

Sipas kompanisë italiane, vështirësitë u shkaktuan nga vonesat në autorizimet qeveritare dhe administrative në Estoni. Datasel pretendon gjithashtu se autoritetet estoneze kanë refuzuar më pas materiale të tjera të gatshme për dorëzim ose në prodhim.

Çështja tashmë është kaluar në arbitrazh, ku pritet të përcaktohet se cila palë mban përgjegjësinë dhe nëse fondet e paguara paraprakisht mund të rikthehen.

Ndërkohë, përplasja ka marrë edhe një kosto të lartë politike. Ministri estonez i Mbrojtjes, Hanno Pevkur, njoftoi dorëheqjen pas kritikave nga Zyra Kombëtare e Auditimit për mënyrën e menaxhimit të sektorit të Mbrojtjes dhe të kontratave të furnizimit.

Pevkur ka deklaruar se nuk ka negociuar personalisht kontratat dhe se përzgjedhja e furnitorëve dhe menaxhimi teknik i marrëveshjeve u takonin strukturave përkatëse. Megjithatë, ai pranoi përgjegjësinë politike si drejtues i ministrisë.

Tashmë pyetja kryesore është se si përfundoi një kontratë prej rreth 70 milionë eurosh për furnizimin me municione të Ukrainës në duart e një kompanie që, sipas mediave estoneze, nuk kishte përvojë të mëparshme në prodhimin e këtyre municioneve dhe sa prej parave publike mund të rikthehen.

Përgjigjen do ta japë arbitrazhi. Por për ministrin Pevkur, kostoja politike e çështjes tashmë ishte dorëheqja.