Britania i drejtohet Interpolit kundër Argjentinës, tensionet për Ishujt Falkland rikthejnë hijet e luftës së vitit 1982

Britania e Madhe i ka kërkuar Interpolit të refuzojë kërkesat e Argjentinës për arrestimin e personave të përfshirë në një projekt të madh nafte në det të hapur pranë Ishujve Falkland, përfshirë shtetas britanikë.

Tensionet mes dy vendeve për sovranitetin e ishujve janë rritur ndjeshëm, në nivele që, sipas zyrtarëve britanikë, nuk janë parë që nga lufta e vitit 1982.

Njoftimet e kuqe janë kërkesa për lokalizimin dhe arrestimin e përkohshëm të një personi, në pritje të ekstradimit. Megjithatë, ato nuk përbëjnë vetë një urdhër ndërkombëtar arresti dhe çdo shtet anëtar vendos nëse do të veprojë mbi bazën e tyre.

Andrea Clausen, drejtuese ekzekutive e qeverisë së Ishujve Falkland, e cilësoi përdorimin e Interpolit nga Argjentina si një kërcënim, por shprehu shpresën se organizata nuk do të ndërmarrë veprime mbi baza të tilla.

Në qendër të konfliktit, projekti i naftës Sea Lion

Përplasja lidhet veçanërisht me projektin e naftës në det të hapur Sea Lion, ku kompanitë kryesore janë izraelitja Navitas dhe partnerja e saj britanike, Rockhopper Exploration. Presidenti argjentinas, Javier Milei, ka nisur procedime penale ndaj këtyre kompanive.

Ndërkohë, një projektligj i paraqitur në Kongresin argjentinas parashikon zgjerimin e sanksioneve edhe ndaj kompanive të lidhura, ndërmjetësve financiarë, aksionarëve dhe furnizuesve. Masat mund të prekin gjithashtu persona të përfshirë në industrinë e peshkimit në ishuj, një sektor i rëndësishëm për ekonominë vendase.

Punonjësit e industrisë së naftës dhe peshkimit shqetësohen se mund të përballen me pasoja nëse udhëtojnë drejt vendeve të Amerikës së Jugut, ku ekziston mbështetje për pretendimet e Buenos Airesit mbi sovranitetin e ishujve.

Argjentina kërkon ndërhyrjen e OKB-së

Përveç presionit përmes procedimeve penale dhe kërkesave drejtuar Interpolit, Argjentina pritet të kërkojë arbitrazh ndërkombëtar në bazë të Aneksit VII të Konventës së OKB-së për të Drejtën e Detit.

Më 28 shtator, Milei i kishte dhënë Britanisë një afat prej dy javësh për të ndalur projektin e naftës, duke paralajmëruar se në të kundërt do të ndërmerrte veprime ligjore. Afati përfundoi të hënën dhe mediat argjentinase raportuan se do të paraqitej kërkesa për arbitrazh.

Buenos Aires argumenton se Britania po shkel një rezolutë të OKB-së që u kërkon palëve të negociojnë mosmarrëveshjen për sovranitetin dhe të shmangin ndryshimet e njëanshme të situatës. Argjentina synon të marrë një vendim detyrues që do ta detyronte Britaninë të ndalte shpimet për naftë.

Megjithatë, burime të qeverisë britanike shprehen të bindura se tribunali i Konventës për të Drejtën e Detit nuk do të ndërhyjë në një mosmarrëveshje që lidhet me sovranitetin territorial.

Një konflikt i pazgjidhur që nga viti 1982

Ishujt Falkland, të njohur në Argjentinë si Malvinas, ndodhen rreth 500 kilometra në lindje të brigjeve të Patagonisë dhe përbëhen nga rreth 700 ishuj. Argjentina vazhdon të pretendojë sovranitetin mbi ta, ndërsa Britania i administron si territor britanik përtej detit.

Në vitin 2013, 99.8% e rreth 3 600 banorëve që morën pjesë në referendum votuan që ishujt të mbeteshin territor britanik.

Mosmarrëveshja çoi në luftën e vitit 1982, pas pushtimit të ishujve nga Argjentina nën regjimin e diktatorit Leopoldo Galtieri. Konflikti zgjati 74 ditë dhe përfundoi me dorëzimin e forcave argjentinase. Në luftë humbën jetën 649 ushtarakë argjentinas, 255 ushtarakë britanikë dhe tre banorë të ishujve.

Tashmë, qeveria britanike pritet të mbajë një qëndrim më të fortë ndaj Buenos Airesit. Kryeministri britanik, Andy Burnham, deklaroi në Parlament se kishte diskutuar çështjen me presidentin amerikan, Donald Trump, duke theksuar vullnetin e qartë të banorëve të ishujve për të mbetur pjesë e Britanisë.